Οι Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών αποτελούν κοινωφελείς φορείς, σύμφωνα με τον ν. 4873/2021. Πρόκειται για εθελοντικές οργανώσεις προσώπων που έχουν συσταθεί και λειτουργούν στην Ελλάδα ως σωματεία ή αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, με κοινωφελή σκοπό, και είναι ανεξάρτητες από κράτη ή κυβερνήσεις, την τοπική αυτοδιοίκηση, τους δημόσιους οργανισμούς δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου, τους εμπορικούς, συνδικαλιστικούς και επαγγελματικούς οργανισμούς και ενώσεις, τις πολιτικές οργανώσεις και τα πολιτικά κόμματα.

Πέραν των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, κοινωφελείς φορείς αποτελούν οι επιτροπές εράνων και τα κοινωφελή ιδρύματα που έχουν συσταθεί σύμφωνα με τον ν. 4182/2013 ή με ειδική νομοθεσία.

Το Παρατηρητήριο Ο.Κοι.Π. και Λοιπών Φορέων Μη Εμπορικής Οικονομικής Δραστηριότητας αποτελεί ηλεκτρονική βάση δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών, στην οποία μπορούν να εγγραφούν όλα τα σωματεία, οι αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, τα ιδρύματα και οι επιτροπές εράνων.

Η Δημόσια Βάση Δεδομένων αποτελεί ηλεκτρονική βάση δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών, στην οποία δύνανται να εγγραφούν εθελοντικές οργανώσεις που λειτουργούν ως σωματεία, αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, ιδρύματα ή επιτροπές εράνων, εφόσον έχουν λάβει ή επιθυμούν να διεκδικήσουν κρατική χρηματοδότηση έως 50.000 ευρώ ή/και φορολογικές απαλλαγές.

Το Ειδικό Μητρώο αποτελεί ηλεκτρονική βάση δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών, στην οποία δύνανται να εγγραφούν εθελοντικές οργανώσεις που λειτουργούν ως σωματεία, αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, ιδρύματα ή επιτροπές εράνων, εφόσον έχουν λάβει ή επιθυμούν να διεκδικήσουν κρατική χρηματοδότηση άνω των 50.000 ευρώ ή/και φορολογικά κίνητρα και απαλλαγές.

Το Μητρώο Σωματείων Εποπτείας Περιφέρειας αποτελεί ειδικό ηλεκτρονικό μητρώο του Υπουργείου Εσωτερικών, που χειρίζονται οι Περιφέρειες της χώρας και στο οποίο εγγράφονται υποχρεωτικά τα σωματεία η εποπτεία των οποίων ανήκει σε αυτές.

Ναι, όσον αφορά στο Παρατηρητήριο.

Ναι, όσον αφορά στη Δημόσια Βάση Δεδομένων, εφόσον έχει λάβει ή επιθυμεί να διεκδικήσει κρατική χρηματοδότηση έως 50.000 ευρώ ή/και φορολογικές απαλλαγές.

Ναι, όσον αφορά στο Ειδικό Μητρώο εφόσον έχει λάβει ή επιθυμεί να διεκδικήσει κρατική χρηματοδότηση άνω των 50.000 ευρώ ή/και φορολογικά κίνητρα και απαλλαγές.

Ναι, όσον αφορά στο Μητρώο Σωματείων Εποπτείας Περιφέρειας εφόσον αποτελεί σωματείο και η εποπτεία ασκείται από την κατά τόπο αρμόδια Περιφέρεια.

Επισημαίνεται ότι όλες οι βάσεις δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών εξυπηρετούν την ανάγκη ενιαίας καταγραφής, διαφάνειας και λογοδοσίας των φορέων, πάντοτε στο πλαίσιο ενίσχυσης και υποστήριξης της εύρυθμης λειτουργίας και δράσης τους.

Η εγγραφή στο Παρατηρητήριο γίνεται για την ενιαία καταγραφή, τη διαφάνεια και την ενίσχυση της δράσης κοινωφελών και εν γένει μη εμπορικών οικονομικών φορέων που δραστηριοποιούνται στη χώρα.

Εγγράφονται αυτόματα όσοι φορείς, κατά την ημέρα έναρξης της λειτουργίας του Παρατηρητηρίου, είναι ήδη καταχωρισμένοι/εγγεγραμμένοι στη Δημόσια Βάση Δεδομένων ή στο Ειδικό Μητρώο.

Όλοι οι υπόλοιποι φορείς, πριν την καταχώριση/εγγραφή τους σε οποιαδήποτε άλλη βάση δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών (Δημόσια Βάση Δεδομένων, Ειδικό Μητρώο, Μητρώο Σωματείων Εποπτείας Περιφέρειας), υποχρεούνται να εγγραφούν στο Παρατηρητήριο.

Η εγγραφή γίνεται δωρεάν και χωρίς την υποβολή δικαιολογητικών.

Η είσοδος πραγματοποιείται με χρήση των κωδικών taxisnet του φορέα.

Η καταχώριση στη Δημόσια Βάση Δεδομένων προσφέρει πρόσβαση σε κρατική χρηματοδότηση έως 50.000 ευρώ και τις εξής φορολογικές απαλλαγές:

• Απαλλαγή από τον Ε.Ν.Φ.Ι.Α.
• Απαλλαγή από τον Φ.Π.Α. για την παροχή υπηρεσιών και την παράδοση αγαθών στο πλαίσιο εκδηλώσεων οικονομικής ενίσχυσης.

Καταχωρίζονται αυτόματα όσοι φορείς εγγράφονται πρώτα στο Ειδικό Μητρώο.

Η καταχώριση γίνεται με την έκδοση παραβόλου και απαιτεί υποβολή δικαιολογητικών.

Το παράβολο ανέρχεται σε 20 ευρώ και εκδίδεται μέσω της υπηρεσίας e-Παράβολο, με χρήση των κωδικών taxisnet του φορέα. Ο κωδικός παραβόλου είναι 4740.

Όχι. Η πληροφορία του πληρωμένου παραβόλου αντλείται αυτόματα από το σύστημα μέσω διαλειτουργικότητας.

Για την υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης, απαιτούνται τα εξής δικαιολογητικά:

• Υπογεγραμμένος κατάλογος των οργάνων διοίκησης του φορέα (ισχύον πρακτικό συγκρότησης σε σώμα ή πρόσφατο πιστοποιητικό εκπροσώπησης ΓΕΜΗ ή ισχύον ΦΕΚ).
• Πιστοποιητικά εγγραφής και δημοσιότητας καταστατικού και τυχόν τροποποιήσεών του και σχετικές δικαστικές αποφάσεις (πρόσφατο Πιστοποιητικό Μεταβολών οικείου πρωτοδικείου ή Γενικό Πιστοποιητικό Γ.Ε.ΜΗ.).
• Καταστατικό ή συστατική πράξη, με τις τροποποιήσεις τους έως σήμερα
• Υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου ότι ο φορέας πληροί τα ουσιαστικά κριτήρια και την προϋπόθεση ανεξαρτησίας της περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4873/2021. Βλ. υπόδειγμα με προδιατυπωμένο κείμενο στην εφαρμογή (Εγχειρίδια Χρήσης).
• Χρηματοοικονομικές καταστάσεις της τελευταίας χρήσης του φορέα (για όσους φορείς έχουν συσταθεί και λειτουργήσει τουλάχιστον από το προηγούμενο πριν από την εγγραφή τους έτος).

Η είσοδος πραγματοποιείται με τη χρήση των κωδικών διαπιστευτηρίων taxisnet του φορέα.

Όχι. Η καταχώριση στη Δημόσια Βάση Δεδομένων πραγματοποιείται μία φορά και δεν απαιτείται ανανέωση, ωστόσο οι φορείς υποχρεούνται να αποστέλλουν ηλεκτρονικά στη Διεύθυνση Ο.Κοι.Π. και Κοινωφελών Φορέων οποιαδήποτε μεταβολή των υποβαλλόμενων στοιχείων τους.

Η εγγραφή στο Ειδικό Μητρώο προσφέρει πρόσβαση σε κρατική χρηματοδότηση άνω των 50.000 ευρώ και τα εξής φορολογικά κίνητρα/απαλλαγές:

• Μειώσεις φόρου και διαδικαστικά ωφελήματα για δωρεές
• Μη υπολογισμός τεκμαρτού εισοδήματος για την παραχώρηση ακινήτων
• Έκπτωση δαπανών για τον προσδιορισμό του κέρδους από δραστηριότητα
• Απαλλαγή από τον Ε.Ν.Φ.Ι.Α.
• Απαλλαγή από τον Φ.Π.Α. στο εσωτερικό της χώρας
• Απαλλαγή από τον ειδικό φόρο ακινήτων
• Απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων.

Η εγγραφή γίνεται με την έκδοση παραβόλου και απαιτεί υποβολή δικαιολογητικών.

Το παράβολο ανέρχεται σε 200 ευρώ και εκδίδεται μέσω της υπηρεσίας e-Παράβολο, με χρήση των κωδικών taxisnet του φορέα. Ο κωδικός παραβόλου είναι 4743.

Όχι. Η πληροφορία του πληρωμένου παραβόλου αντλείται αυτόματα από το σύστημα μέσω διαλειτουργικότητας.

Για την υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης, απαιτούνται τα εξής δικαιολογητικά:

• Βεβαίωση έναρξης εργασιών και μεταβολές από την αρμόδια φορολογική αρχή
• Έκθεση ελέγχου ορκωτού ελεγκτή λογιστή ή ελεγκτικής εταιρείας τελευταίας χρήσης. Στην ίδια έκθεση ελέγχου βεβαιώνεται ότι ο φορέας δεν λαμβάνει ετήσια, τακτική κρατική επιχορήγηση σε ποσοστό μεγαλύτερο του τριάντα τοις εκατό (30%) επί του προϋπολογισμού του για τις λειτουργικές δαπάνες του, πλην του μισθολογικού κόστους, ή δάνεια με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.
  Σημειώνεται ότι για τα κοινωφελή ιδρύματα του ν. 4182/2013, τα κοινωφελή ιδρύματα που έχουν συσταθεί με ειδικό νόμο και τις επιτροπές εράνων του αρ. 122 Α.Κ., η έκθεση ελέγχου ορκωτού ελεγκτή λογιστή ή ελεγκτικής εταιρείας δεν απαιτείται να βεβαιώνει τη μη υπέρβαση του αναφερόμενου στην περ. δ' της παρ. 2 του αρ. 7 του ν. 4873/2021.
• Πιστοποιητικά εγγραφής και δημοσιότητας καταστατικού και τυχόν τροποποιήσεών του και σχετικές δικαστικές αποφάσεις (πρόσφατο πιστοποιητικό Μεταβολών οικείου πρωτοδικείου ή Γενικό Πιστοποιητικό Γ.Ε.ΜΗ.)
• Πιστοποιητικό της αρμόδιας κατά περίπτωση υπηρεσίας για τη μη προσβολή της σύστασης, της εκλογής των οργάνων και της εκπροσώπησής της και σχετικές δικαστικές αποφάσεις και διαταγές (πρόσφατο πιστοποιητικό περί μη προσβολής κύρους αρχαιρεσιών οικείου πρωτοδικείου ή Γενικό Πιστοποιητικό Γ.Ε.ΜΗ.)
• Το καταστατικό ή συστατική πράξη με τις έως σήμερα τροποποιήσεις τους
• Πρακτικά εκλογής και συγκρότησης διοικητικού συμβουλίου, διαχειριστών, νόμιμων εκπροσώπων και λοιπών καταστατικών οργάνων ή σχετικές δικαστικές αποφάσεις και διαταγές (ισχύον πρακτικό συγκρότησης σε σώμα ή πρόσφατο πιστοποιητικό εκπροσώπησης Γ.Ε.ΜΗ. ή ισχύον ΦΕΚ)
• Υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου ότι ο φορέας πληροί τα ουσιαστικά κριτήρια και την προϋπόθεση ανεξαρτησίας της περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4873/2021. Σημειώνεται ότι οι επιτροπές εράνων του άρθρου 122 Α.Κ., τα κοινωφελή ιδρύματα του ν. 4182/2013 και τα κοινωφελή ιδρύματα που έχουν συσταθεί με ειδικό νόμο δεν υποχρεούνται να υποβάλουν την Υπεύθυνη δήλωση.
• Χρηματοοικονομικές καταστάσεις των δύο (2) τελευταίων ετών. Βλ. υπόδειγμα με προδιατυπωμένο κείμενο στην εφαρμογή (Εγχειρίδια Χρήσης).

Σημειώνεται ότι δεν απαιτείται επισύναψη από τον αιτούντα στην εφαρμογή:

• Αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας για κάθε νόμιμη χρήση σε ισχύ (εισάγεται αυτομάτως μέσω διαλειτουργικότητας)
• Βεβαίωσης ασφαλιστικής ενημερότητας σε ισχύ (εισάγεται αυτομάτως μέσω διαλειτουργικότητας)
• Πιστοποιητικού ποινικού μητρώου για δικαστική χρήση (αναζητείται αυτεπαγγέλτως από τη Διεύθυνση Ο.Κοι.Π. και Κοινωφελών Φορέων)

Η είσοδος γίνεται με τη χρήση των κωδικών taxisnet του φορέα.

Ναι. Οι εγγεγραμμένοι στο Ειδικό Μητρώο Ο.Κοι.Π. καταχωρίζονται αυτομάτως και στη Δημόσια Βάση Δεδομένων.

Ναι. Η εγγραφή στο Ειδικό Μητρώο Ο.Κοι.Π. έχει ετήσια ισχύ και απαιτείται ανανέωση με παράβολο ύψους 50 ευρώ (κωδικός 4744).

Μετά τη λήξη της προθεσμίας, παρέχεται διάστημα 60 ημερών για την ολοκλήρωση της ανανέωσης. Σε αντίθετη περίπτωση, ο φορέας τίθεται σε καθεστώς αναστολής διάρκειας ενός έτους. Αν, εντός τριάντα (30) ημερών μετά από το πέρας της αναστολής, ο φορέας εξακολουθεί να μην συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις του, η Διεύθυνση Ο.Κοι.Π. και Κοινωφελών Φορέων διαγράφει τον παραβάτη από το Ειδικό Μητρώο και ενημερώνει σχετικά τον παραβάτη, τη Δημόσια Βάση Δεδομένων, κάθε φορέα από τον οποίο ο παραβάτης λαμβάνει κρατική χρηματοδότηση και κάθε άλλον αρμόδιο φορέα.

Η εγγραφή απλοποιεί σημαντικά τις διαδικασίες λειτουργίας των σωματείων μέσω της ψηφιοποίησης της διαδικασίας άσκησης της εποπτείας στα σωματεία από τις κατά τόπον αρμόδιες Περιφέρειες της χώρας.

Η εγγραφή γίνεται δωρεάν αλλά απαιτεί υποβολή δικαιολογητικών.

• Συστατική Πράξη ή/και Καταστατικό έγγραφο και νομίμως εγγεγραμμένες και δημοσιευμένες τροποποιήσεις του
• Πιστοποιητικά εγγραφής και δημοσιότητας καταστατικού και τυχόν τροποποιήσεών του και σχετικές δικαστικές αποφάσεις και διαταγές
• Βεβαίωση έναρξης εργασιών και μεταβολές από την αρμόδια φορολογική αρχή
• Εξουσιόδοτηση του gov.gr από τον νόμιμο εκπρόσωπο, εφόσον την καταχώριση δεν την κάνει ο ίδιος ο νόμιμος εκπρόσωπος
• Έκθεση ελέγχου ορκωτού ελεγκτή λογιστή ή ελεγκτικής εταιρείας (σε περίπτωση που έχει συσταθεί το σωματείο πριν το 2026)
• Οικονομικός Απολογισμός παρελθόντος έτους και έγκρισή του από τη Γενική Συνέλευση (σε περίπτωση που έχει συσταθεί το σωματείο πριν το 2026)
• Κατάλογος οργάνων διοίκησης

Η είσοδος γίνεται με τη χρήση των κωδικών taxisnet του φορέα.

Σε περίπτωση μη εγγραφής ή μη επικαιροποίησης προβλέπεται:

• Αδυναμία υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος
• Αδυναμία πρόσβασης σε δημόσιες χρηματοδοτήσεις
• Αδυναμία εγγραφής στη Δημόσια Βάση Δεδομένων ή στο Ειδικό Μητρώο